Czego nie jeść w ciąży – produkty zakazane w ciąży? Bezpieczna dieta w ciąży dla ciężarnej i dziecka

Zatrucie pokarmowe w ciąży może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych u dziecka, dlatego tak ważne jest, by w ciąży szczególnie dbać o higienę oraz unikać jedzenia produktów mogących zawierać niebezpieczne mikroorganizmy. Nawet jak większość z tych informacji będzie dla Ciebie nowością, to proszę – staraj się nie denerwować. Stres wpływa niezwykle niekorzystnie na przebieg ciąży, warto dbać nie tylko o dietę, ale również spokój.

Po pierwsze – profilaktyka zakażeń pokarmowych w ciąży

Zakażenia pokarmowe w ciąży stanowią poważne zagrożenie zarówno dla zdrowia mamy, jak i rozwijającego się dziecka. Układ odpornościowy kobiety ciężarnej ulega fizjologicznym, naturalnym zmianom, które zwiększają tolerancję immunologiczną na obecność płodu, ale mogą jednocześnie obniżać zdolność organizmu do walki z niektórymi patogenami. Układ odpornościowy kobiety ciężarnej działa nieco inaczej – jest fizjologicznie „osłabiony, aby nie odrzucić płodu”. Niestety, ten naturalny mechanizm sprawia, że przyszła mama jest bardziej podatna na infekcje, zwłaszcza pochodzenia pokarmowego.

Podczas ciąży kluczowa jest profilaktyka zakażeń pokarmowych, czyli unikanie spożywania produktów mogących być źródłem niebezpiecznych mikroorganizmów oraz zachowanie szczególnej higieny podczas przygotowywania i jadania posiłków.

Czego nie jeść w ciąży

Niezalecane produkty w ciąży, mogące zawierać mikroorganizmy wywołujące zatrucie pokarmowe to:

• surowe mięsa, ryby i owoce morza,
• niedogotowane, niedopieczone mięsa, ryby i owoce morza,
• surowe jaja,
• niepasteryzowane mleko,
• produkty na bazie niepasteryzowanego mleka.

Przykłady konkretnych produktów i potraw niezalecanych w ciąży

Często słyszę od pacjentek pytania typy: „Co szkodzi dziecku w ciąży? Które produkty są wytworzone z niepasteryzowanego mleka? Czy wędzenie niszczy groźne bakterie? Które wędliny należą do surowych i dojrzewających? W jakich potrawach i deserach znajdują się surowe jajka?” Odpowiedź na te pytania zebrałam w moim ebooku „Dieta w ciąży – praktyczne zalecenia”. W ebooku znajdziesz:

• zdjęcia produktów i potraw, które mogą zawierać niebezpieczne w ciąży mikroorganizmy,
• aktualne rekomendacje,
• praktyczne porady dietetyka,
• planer diety, pomagający planować tygodniową dietę,
• wykaz bezpiecznych ryb w ciąży,
• listę niezalecanych produktów,
• informacje o suplementacji w ciąży.

Z ebooka dowiesz się jak często jadać daną grupę produktów w ciągu dnia i tygodnia. Poznasz odżywcze produkty i nauczysz się wybierać korzystniejsze produkty z danej grupy. Dowiesz się, jak komponować posiłki oraz jak unikać niekorzystnych połączeń produktów, by wspierać wchłanianie ważnych składników.

Co robić, by unikać zatruć pokarmowych w ciąży

Unikanie omawianych produktów to nie wszystko, o co warto zadbać podczas ciąży w aspekcie zatruć pokarmowych. Zachowaj również ostrożność przy zakupie i przechowywaniu produktów oraz przygotowaniu i jedzeniu posiłków.

• Dokładnie myj warzywa i owoce, zwłaszcza jeśli spożywasz je na surowo.
• Zawsze upewnij się, że produkty tj. mięso, ryby są dobrze ugotowane.
• Wybieraj mleko i produkty mleczne, które w składzie zawierają informację pasteryzacji mleka.
• Nie jedz produktów nieznanego pochodzenia.
• Kupuj żywność w miejscach, gdzie jest właściwie przechowywana.
• Dbaj o odpowiednie przechowywanie żywności (szczegóły w ebooku).
• Dbanie o higienę w kuchni, m.in. dokładnie czyść deski do krojenia, unikaj krzyżowego zanieczyszczenia żywności.

W ebooku „Dieta w ciąży – praktyczne zalecenia” zebrałam praktyczne porady dotyczące zakupów, jak również bezpiecznego gotowania i przechowywania produktów, potraw w lodówce czy zamrażarce. Znajdziesz w nim również wskazówki pomagające uniknąć przeniesienia drobnoustrojów na żywność.

Do najgroźniejszych zakażeń w ciąży należą:

Listerioza w ciąży

Spożywanie produktów z mleka niepasteryzowanego czy surowego mięsa zwiększa ryzyko zakażenia bakterią Listeria monocytogenes. Kobiety w ciąży są około 20 razy bardziej narażone na listeriozę. Nawet jeżeli mama nie ma żadnych objawów choroby, bakteria może prowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu lub powikłań zdrowotnych u dziecka. Niestety objawy zakażenia są niespecyficzne, tj. gorączka, bóle mięśni, złe samopoczucie, co może utrudniać szybką diagnozę i leczenie.

Toksoplazmoza w ciąży

Toxoplasma gondii (pierwotniak) ma zdolność przechodzenia przez łożysko, co może prowadzić do powikłań zdrowotnych u dziecka. Zakażenie w pierwszym trymestrze często prowadzi do poronienia lub obumarcia płodu. W drugim trymestrze w wyniku zakażenia dochodzi do ciężkich uszkodzeń, takich jak np. wodogłowie czy uszkodzenia narządu wzroku. Zakażenie w późniejszym etapie ciąży nie daje najczęściej żadnych objawów klinicznych lecz objawy choroby mogą się pojawić wiele lat po zakażeniu.

Warto pamiętać, że nie tylko kontakt z kotem może być źródłem zakażenia toksoplazmozą, ale również za pomocą diety – toksoplazmoza może znajdować się np. w surowym mięsie czy na niemytych warzywach i owocach.

Salmonelloza w ciąży

Do zakażenia Salmonella sp. zachodzi zwykle przez spożycie skażonej żywności, np. surowego mięsa, niedogotowanych jaj, niepasteryzowanych produktów mlecznych, a także przez kontakt z zanieczyszczoną wodą. Zakażenie salmonellą może zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu oraz poronienia, prawdopodobnie z powodu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej i toksyn produkowanych przez bakterie. Zwykle objawia się silnymi biegunkami, gorączką i odwodnieniem, które są szczególnie niebezpieczne w ciąży. Może też prowadzić do przedwczesnych skurczów.

Campylobacter w ciąży

Campylobacter jejuni to jedna z najczęstszych bakterii wywołujących zakażenia pokarmowe na świecie. Zakażenie następuje głównie przez spożycie skażonej, niedogotowanej żywności, szczególnie drobiu, mleka niepasteryzowanego oraz wody. Badania wskazują, że infekcja Campylobacter może zwiększać ryzyko poronień samoistnych, zwłaszcza w I i II trymestrze oraz przedwczesnego porodu. Campylobacter jejuni jest znanym czynnikiem wywołującym zespół Guillain-Barré – autoimmunologiczne uszkodzenie nerwów, co może rzadko wystąpić po zakażeniu, również w ciąży. Zakażenie często objawia się biegunką (czasem krwawą), gorączką, bólami brzucha i nudnościami.

Zapobieganie ma kluczowe znaczenie – dlatego tak ważne jest unikanie produktów wysokiego ryzyka i stosowanie zasad bezpiecznego przygotowywania posiłków. Pisząc o tym wszystkich konsekwencjach dla dziecka nie chciałabym straszyć, a uświadamiać jak jest to ważne dla jego bezpieczeństwa i zdrowia.

Zjadałam zakazany produkt w ciąży – czy zaszkodzę dziecku?

Pamiętaj, że Twój organizm jest wspaniałą maszyną, która ma wiele mechanizmów chroniących zdrowie Twoje i dziecka. Jeżeli nie masz żadnych objawów zatrucia pokarmowego, to nie ma powodu do zbędnego niepokoju. To co było zostaw już za sobą. Staraj się być dobrej myśli i od tego momentu po prostu bardziej uważać.

Tzw. lista zakazanych produktów w ciąży obejmuje nie tylko omawiane w tym wpisie produkty mogące wywołać zakażenie pokarmowe, ale również wysoce zanieczyszczone ryby, alkohol, niektóre zioła i napary czy przyprawy. Czy zawsze narażenie na któryś z tych produktów zaszkodzi dziecku? To zależy…

Zjadłam niezalecany produkt – czy na pewno się zatruję?

Jeśli zjadłaś ser z niepasteryzowanego mleka, surowe jajko czy surowe mięso, to nie oznacza to, że na pewno się zatrujesz, bo przecież te produkty mogą, ale muszą zawierać niebezpiecznych drobnoustrojów. Jeśli jednak zauważysz symptomy jak biegunka, gorączka, bóle brzucha, to koniecznie skontaktuj się z lekarzem.

Zjadłam niezalecaną rybę zanieczyszczoną rtęcią – czy zaszkodzę dziecku?

Jeśli zjadłaś rybę należącą do grupy niezalecanych ze względu na wysokie zanieczyszczenie rtęcią i dioksynami, to pamiętaj, że Twoja wątroba starała się jak mogła, by nie przekazać tych zanieczyszczeń dziecku. Musisz wiedzieć, że konsekwencje dla zdrowia dziecka wynikające z narażenia na zanieczyszczenia podczas ciąży nie muszą być widoczne od razu, bo ten niekorzystny wpływ może być długoterminowy i widoczny dopiero w przyszłości np. objawiając się gorszym funkcjonowaniem układu nerwowego dziecka. Dlatego staraj się od tego momentu jadać rekomendowane (bezpieczne) ryby dla kobiet w okresie okołociążowym.

Wypiłam alkohol, zanim wiedziałam, że jestem w ciąży – co teraz z moim dzieckiem?

Kilka razy w życiu już usłyszałam zdanie typu „Wypiłam kilka drinków, bo nie wiedziałam że jestem w ciąży i teraz boje się o zdrowie dziecka”. W ciąży zaleca się całkowitą eliminację alkoholu. Narażenie dziecka na alkohol etylowy może mieć długofalowy wpływ np. skutkować problemami behawioralnymi i psychicznymi w jego dorosłym życiu. Czy można coś zrobić, by uchronić dziecko od negatywnych konsekwencji wypitego alkoholu? Okazuje się, że można skorzystać z suplementacji choliną. Od niedawna wiadomo, że suplementacja choliną w okresie prenatalnym może redukować negatywny wpływ nieoptymalnego środowiska wewnątrzmacicznego, w tym redukować skutki narażenia na alkohol etylowy. Suplementacja tym składnikiem może też łagodzić niektóre objawy alkoholowego zespołu płodowego (FAS), np. te związane z behawiorem czy zdolnością do uczenia się.

Jestem w ciąży i mam objawy zatrucia pokarmowego – co robić?

Objawy zatrucia pokarmowego w ciąży to np.: biegunka, gorączka, nudności, wymioty, ogólne osłabienie. Jeśli występują u Ciebie, to koniecznie skontaktuj się z lekarzem. Zakażenia pokarmowe w ciąży wymagają szybkiej diagnozy i odpowiedniego leczenia – zwykle antybiotykami bezpiecznymi dla ciężarnych, aby zminimalizować ryzyko powikłań. Bardzo ważne jest również nawadnianie, by uniknąć odwodnienia i zachowanie higieny.

Dieta w ciąży a zakażenia pokarmowe – podsumowanie

Idealnie byłoby już przed ciążą znać produkty niezalecane w ciąży, by uniknąć w ciąży zagrożeń i niepotrzebnego stresu. Staram się podczas konsultacji przygotowujących do ciąży już nakreślić ten temat – wskazuje kobietom na produkty mogące utrudnić utrzymanie ciąży w I trymestrze (zwiększać ryzyko poronienia), jak również na produkty mogące negatywnie wpłynąć na dziecko w wyniku zakażeń pokarmowych. Świadomość tzw. „listy zakazanych produktów” dla ciężarnych po postu chroni je od przypadkowego błędu i zamartwiania się o zdrowie dziecka.

Chcesz czuć się bezpiecznie w ciąży? Skorzystaj z mojego ebooka „Dieta w ciąży – praktyczne zalecenia”

Odżywcza i pozbawiona szkodliwych związków dieta jest niezwykle ważna podczas ciąży. Wszystkie najważniejsze informacje na temat temat zebrałam w ebooku, by ułatwić Tobie prowadzenie zdrowej, odżywczej i bezpiecznej diety w ciąży. Skorzystaj z praktycznych materiałów zawartych w ebooku i przejdź spokojnie przez czas ciąży, bez stresu wynikającego np. z czytania sprzecznych informacji w internecie.

Dowiedz się czego lepiej unikać, a co jeść, by wspierać rozwój dziecka i przebieg ciąży. Świadoma dieta w ciąży to inwestycja w zdrowie dziecka – zarówno teraz, jak i w jego dorosłym życiu.